Pakistan giục Trung Quốc điều chỉnh mục tiêu trong dự án 62 tỉ đô la

.

Pakistan giục Trung Quốc điều chỉnh mục tiêu trong dự án 62 tỉ đô la

Chánh Tài

(TBKTSG Online) - Chính phủ mới của Pakistan đang thúc giục Trung Quốc điều chỉnh các mục tiêu trong dự án Hành lang kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC), theo hướng mở rộng sang đầu tư xây dựng các nhà máy và triển khai các sáng kiến giảm nghèo, thay vì chỉ tập trung vào các chương trình xây dựng cơ sở hạ tầng tốn kém.

Một phần của dự án đường sắt đô thị Orange Line trị giá 2 tỉ đô la ở thành phố Lahore, Pakistan bị kiểm toán theo lệnh của chính phủ mới ở Pakistan. Ảnh: Reuters.

Mở rộng mục tiêu sang các dự án mang tính xã hội

Theo tờ The Wall Street Journal, dự án CPEC, trị giá 62 tỉ đô la Mỹ, là một phần quan trọng trong sáng kiến “Một vành đai, một con đường” của Bắc Kinh. CPEC tập trung vào các dự án xây dựng đường bộ, đường sắt, các nhà máy điện và một cảng nước sâu. Trung Quốc xem CPEC như là hình mẫu để quảng bá cho chương trình xây dựng và tài trợ vốn cho hệ thống đường xá và cơ sở hạ tầng khắp toàn cầu

Trong các cuộc thảo luận gần đây với các quan chức Trung Quốc, phía Pakistan muốn Trung Quốc mở rộng mục tiêu của dự án này trong bối cảnh các dự án tương tự của Trung Quốc đang hứng làn sóng chỉ trích và bị đẩy lùi ở nhiều nước từ Malaysia cho đến Montenegro.

Chính phủ mới của Pakistan được bầu hồi tháng 7 do Thủ tướng Imran Khan đứng đầu, đang ủng hộ điều chỉnh mục tiêu của CPEC. Hôm 13-9, sau cuộc gặp với các quan chức Trung Quốc ở thủ đô Islamabad, Bộ trưởng Kế hoạch, Phát triển và Cải cách Pakistan Makhdum Khusro Bakhtyar nói rằng Pakistan muốn các dự án trong CPEC phải tập trung nhiều hơn đến khía cạnh phát triển kinh tế xã hội.

Ông cho biết để mở rộng các mục tiêu của CPEC, một tiểu ban mới của CPEC đã được thành lập bao gồm các thành viên là quan chức Trung Quốc lẫn Pakistan. Tiểu ban này sẽ bao gồm các quan chức đến từ các ban ngành như giáo dục, nhà ở, nông nghiệp, y tế với mục đích xây dựng các dự án có lợi trực tiếp cho người dân Pakistan.

Các quan chức Pakistan muốn CPEC mở rộng sang xây dựng các nhà máy hay triển khai các dự án dự án mang tính xã hội như cung cấp nước sạch và y tế. Họ cũng yêu cầu Trung Quốc phải sử dụng người lao động và các nhà cung cấp Pakistan nhiều hơn trong quá trình thực hiện các dự án.

Các thay đổi này được thúc đẩy bởi một ủy ban 9 thành viên do Thủ tướng Khusro Bakhtiar đứng đầu. Chính phủ mới Pakistan thành lập ủy ban này để thẩm định lại CPEC. Theo các quan chức chính phủ Pakistan, công việc của ủy ban này bao gồm thẩm định xem liệu các dự án của CPEC có được ưu ái  quá mức cho tỉnh Punjab hay không. Punjab là căn cứ chính trị của Thủ tướng tiền nhiệm Pakistan Nawaz Sharif.

Chính phủ mới Pakistan cũng ra lệnh kiểm toán một phần của một trong dự án cơ sở hạ tầng lớn nhất trong CPEC, đó là dự án tuyến đường sắt đô thị Orange Line trị giá 2 tỉ đô la Mỹ ở thành phố Lahore, thủ phủ của tỉnh Punjab. Trước đó, dự án này bị chỉ trích là thiếu minh bạch và có dính dáng đến tham nhũng.

Tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh hôm 11-9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng nói Trung Quốc và Pakistan “nhất trí quyết định tiến trình phát triển và hợp tác trong tương lai của CPEC thông qua đối thoại dựa trên các ưu tiên phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn tiếp theo của Pakistan cũng như nhu cầu của người dân nước này”.

Tránh chỉ trích Trung Quốc

Cảng nước sâu Gwadar do Trung Quốc tài trợ vốn vay ở thành phố Gwadar, tỉnh Balochistan, Pakistan được đưa vào khai thác vào tháng 11-2016. Ảnh: AFP

Khi quan hệ với Mỹ trở xấu, Pakistan ngày càng gia tăng phụ thuộc vào Trung Quốc. Dù ủng hộ các thay đổi trong CPEC, các quan chức chính phủ Pakistan tránh chỉ trích trực tiếp Trung Quốc. Bộ trưởng Thông tin Pakistan Chaudhry Fawad từng phát biểu rằng doanh nghiệp Pakistan không được hưởng lợi từ CPEC và ông ủng hộ ngưng thực hiện các dự án mới trong CPEC. Tuy nhiên, ông đã nhanh chóng rút lại quan điểm này.  Trao đổi với báo chí trong tuần này, ông nói: “Chúng tôi không hạn chế CPEC mà đang mở rộng nó. Các ưu tiên của chính phủ không chỉ là cơ sở hạ tầng mà là công nghiệp hóa và phát triển kỹ năng nhân lực”.

Cuối tuần trước, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị đã viếng thăm thủ đô Islamabad của Pakistan. Tại đây, ông nhấn mạnh rằng 22 dự án với tổng vốn đầu tư 19 tỉ đô trong khuôn khổ CPEC được thực hiện ở Pakistan, giúp thiết lập nền tảng cho sự phát triển kinh tế của Pakistan và tạo ra 70.000 việc làm mới. Trong số 22 dự án có 9 dự án đã hoàn thành và 13 dự án đang được xây dựng.

Ông nói: “Hai bên nhất trí rằng hợp tác CPEC sẽ dần dần chuyển sang hợp tác công nghiệp. Chúng tôi sẽ dành sự chú ý lớn hơn để cải thiện đời sống của người dân Pakistan, vậy nên, sẽ có nhiều người dân hơn được hưởng lợi từ CPEC”.

Trung Quốc và Pakistan bác bỏ những chỉ trích cho rằng CPEC đã làm gia tăng gánh nợ và tình trạng mất cân đối thương mại của Pakistan, có thể khiến Islamabad phải tìm kiếm gói giải cứu tài chính từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong vài tuần tới.

Dự án CPEC sẽ mở rộng sang các lĩnh vực mới như chăm sóc y tế và cung cấp nước sạch nhưng vẫn chưa rõ nguồn vốn cho các dự án xã hội sẽ được huy động như thế nào. Trung Quốc và Pakistan cho biết trọng tâm của CPEC sẽ chuyển từ Punjab, tỉnh lớn thứ hai của Pakistan đến vùng phía tây kém phát triển của đất nước.

Các dự án năng lượng trong CPEC cũng sẽ chuyển theo hướng năng lượng tái tạo và nhiên liệu và sử dụng nhiên liệu trong nước. Cho đến nay, trong khuôn khổ CPEC, có ba nhà máy nhiệt điện trị giá 6 tỉ đô sử dụng than nhập khẩu đã được xây dựng ở Pakistan và nhiều nhà máy nhiệt điện than khác đang được lên kế hoạch xây dựng.

“Bất kể điều gì xảy ra ở Pakistan sẽ cộng hưởng vào cách mà sáng kiến “Một vành đai một con đường” được nhìn nhận trên bình diện rộng rãi hơn. Vấn đề quan trọng đối với Trung Quốc lúc này là bảo đảm CPEC không biến thành sự bẽ mặt khác”, Andrew Small tác giả của cuốn sách “Trục Trung Quốc-Pakistan”, nói.

9 đặc khu kinh tế chưa được xây dựng

CPEC bao gồm 9 đặc khu kinh tế dành cho các nhà sản xuất Trung Quốc nhưng cho đến nay, chưa có đặc khu nào được thành lập do các tỉnh ở Pakistan không chấp thuận các chính sách ưu đãi mà Trung Quốc đòi hỏi, chẳng hạn như các tỉnh nơi thiết lập đặc khu kinh tế phải trợ cấp cho các công ty Trung Quốc 50% chi phí vận tải bên trong nhà máy và chi phí lắp đặt máy móc.

Hassan Daud, giám đốc quản lý dự án CPEC ở Bộ Kế hoạch, Phát triển và Cải cách Pakistan cho biết giờ đây, Pakistan đề xuất cắt giảm số đặc khu kinh tế xuống còn 4 và đặt mục tiêu xây dựng chúng trong vòng 3 tháng tới. “Chúng tôi phải chọn những đặc khu kinh tế dễ thực hiện trước”, ông nói.

Nằm trong CPEC, dự án cảng nước sâu Gwadar  ở thành phố Gwadar, tỉnh Balochistan, Pakistan được ca tụng nhiều sau khi đi vào hoạt động vào cuối năm 2016. Trung Quốc được thuê cảng này trong 43 năm. Cảng nước sâu Gwadar được xây dựng kết nối hoạt động giao thương giữa vùng phía bắc Pakistan với vùng Tân Cương, phía tây Trung Quốc. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có bất kỳ ngành công nghiệp nào đặt hoạt động ở đây.  Gần như không tàu vận tải biển chở hàng hóa nào ghé vào cảng này. Chính quyền Gwadar chưa giải quyết được tình trạng thiếu nước sạch và điện dai dẳng. Kế hoạch xây dựng một sân bay mới và một nhà máy nhiệt điện than công suất 300 MW trong khuôn khổ CPEC ở Gwadar trong  vẫn chưa được thực hiện.

Theo kế hoạch mới, cảng nước sâu Gwadar sẽ được phát triển như là một trung tâm trung chuyển tải độc lập, nơi hàng hóa có thể được vận chuyển qua lại giữa các tàu giống như cảng Dubai của Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất.

Nguồn: www.thesaigontimes.vn